કૃષ્ણ મંત્રનો અર્થ, એ શ્લોક માટે જે "કૃષ્ણાય વાસુદેવાય હરયે પરમાત્મને"થી શરૂ થાય છે: "અમે વારંવાર ભગવાન કૃષ્ણ, હરિ, વસુદેવના પુત્રને પ્રણામ કરીએ છીએ. એ પરમાત્મા, ગોવિંદ, પોતાના શરણે આવનાર સૌના કષ્ટનો નાશ કરે છે." આ શ્રીમદ્ ભાગવતના એક શ્લોકનો Vedabase પર આપેલો અનુવાદ છે, અહીં ગુજરાતીમાં. જરાસંધની કેદમાંથી છૂટેલા રાજાઓએ કૃષ્ણની સ્તુતિ કરી ત્યારે આ શ્લોક બોલાયો હતો. તમારા પાઠની ગણતરી તમે નિઃશુલ્ક કૃષ્ણ મંત્ર કાઉન્ટર પર રાખી શકો છો.
આ લેખ મૂળ પાઠની ખૂબ નજીક રહે છે. તેમાં શ્લોક સંસ્કૃતમાં આપ્યો છે, દરેક શબ્દનો અર્થ સમજાવ્યો છે, તેની પાછળની કથા કહી છે, અને પછી સાધનાની વાત છે: તેનો જપ કેવી રીતે કરવો, કેટલી વાર કરવો અને તેનાથી શું મળે છે. દરેક સ્રોતની લિંક ત્યાં જ આપી છે જ્યાં તેનો પહેલી વાર ઉપયોગ થયો છે, જેથી તમે તેને જાતે વાંચી શકો. જો જપ તમારા માટે નવો હોય, તો પહેલાં નામ જાપ માર્ગદર્શિકામાં મૂળ વાતો વાંચી લો.
કૃષ્ણ મંત્રનો અર્થ: આખો શ્લોક
આ શ્લોક શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.16 છે. Vedabaseનું પાનું તેને દેવનાગરીમાં આ રીતે છાપે છે:
कृष्णाय वासुदेवाय हरये परमात्मने । प्रणतक्लेशनाशाय गोविन्दाय नमो नम: ॥
રોમન અક્ષરોમાં એ જ પાનું તેને આ રીતે આપે છે:
kṛṣṇāya vāsudevāya haraye paramātmane praṇata-kleśa-nāśāya govindāya namo namaḥ
તેનો આખો અનુવાદ છે: "અમે વારંવાર ભગવાન કૃષ્ણ, હરિ, વસુદેવના પુત્રને પ્રણામ કરીએ છીએ. એ પરમાત્મા, ગોવિંદ, પોતાના શરણે આવનાર સૌના કષ્ટનો નાશ કરે છે."
આ પ્રાર્થનાની રચના પર ધ્યાન આપો. પહેલો ભાગ નામોની એક હારમાળા છે, અને દરેક નામ "તેમને" અર્પિત છે, જેમ નીચેની શબ્દ-સૂચિ બતાવે છે. પછી શ્લોક નમો નમઃ પર પૂરો થાય છે. તેમાં કોઈ વસ્તુ કે પરિણામની માગણી નથી. તે એક પ્રણામ છે, બે વાર અર્પિત, એ એક ભગવાનને જેમને પાંચ નામોથી બોલાવ્યા છે. તેમાંનો એક શબ્દસમૂહ કહે છે કે નમનારાઓ માટે તેઓ શું કરે છે: તેઓ તેમનો ક્લેશ દૂર કરે છે.
કૃષ્ણ મંત્રનો અર્થ, શબ્દે શબ્દ
એ જ પાનું શ્લોકના દરેક શબ્દનો ટૂંકો અર્થ આપે છે. ક્રમ પ્રમાણે તે આ છે:
| શબ્દ | શ્લોક સાથે આપેલો અર્થ |
|---|---|
| kṛṣṇāya | કૃષ્ણને |
| vāsudevāya | વસુદેવના પુત્ર |
| haraye | પરમ ભગવાન, હરિ |
| parama-ātmane | પરમાત્મા |
| praṇata | જેમણે શરણ લીધું છે, તેમના |
| kleśa | ક્લેશના |
| nāśāya | નાશ કરનારને |
| govindāya | ગોવિંદને |
| namaḥ namaḥ | વારંવાર પ્રણામ |
ક્રમમાં વાંચીએ તો આ સૂચિ કૃષ્ણને વસુદેવના પુત્ર, હરિ એટલે પરમ ભગવાન, પરમાત્મા અને ગોવિંદ તરીકે બોલાવે છે. છેલ્લાં બે નામોની વચ્ચે ક્લેશ વિશેનો શબ્દસમૂહ આવે છે, જેની સમજ આગળ આપી છે.
ગોવિંદ કોણ છે? ભાગવતમાં આ નામનો પોતાનો અર્થ છે. એક ખૂબ મળતી પ્રાર્થના, શ્રીમદ્ ભાગવત 1.8.21,માં મહારાણી કુંતી આ નામ લે છે, અને ત્યાંની શબ્દ-સૂચિ govindāyaનો અર્થ "એ ભગવાનને, જે ગાયો અને ઇન્દ્રિયોને સજીવ કરે છે" આપે છે. એ શ્લોકનું તાત્પર્ય સમજાવે છે કે નંદ અને યશોદા, ગોવાળો, ગોવાળ બાળકો અને ગાયો સાથેની તેમની લીલાઓને કારણે "તેઓ ગોવિંદ તરીકે ઓળખાયા".
વાસુદેવ કોણ છે? ભગવદ્ ગીતા પણ આ નામ આ જ અર્થમાં વાપરે છે. ભગવદ્ ગીતા 7.19ની શબ્દ-સૂચિ vāsudevaḥનો અર્થ "શ્રીકૃષ્ણ, વસુદેવના પુત્ર" આપે છે.
પ્રણતઃ ક્લેશનાશાયનો અર્થ
લોકો સૌથી વધુ જે શબ્દસમૂહ વિશે પૂછે છે તે છે "પ્રણતઃ ક્લેશનાશાય". શોધમાં તેની જોડણી જુદી જુદી મળે છે, પણ Vedabaseની દેવનાગરીમાં તે એક જ સમાસ છે, प्रणतक्लेशनाशाय, અને તેનું લિપ્યંતર praṇata-kleśa-nāśāya છે.
તેને ત્રણ ભાગમાં વહેંચીએ તો શબ્દ-સૂચિ આ અર્થ આપે છે:
- praṇata: જેમણે શરણ લીધું છે, તેમના
- kleśa: ક્લેશના
- nāśāya: નાશ કરનારને
ત્રણેયને ફરી જોડીએ તો અર્થ થાય છે: "જેમણે શરણ લીધું છે, તેમના ક્લેશનો નાશ કરનારને". શ્લોકનો અનુવાદ આ જ ભાવને એક વિધાન તરીકે મૂકે છે: ગોવિંદ "પોતાના શરણે આવનાર સૌના કષ્ટનો નાશ કરે છે".
હિન્દીમાં પણ આ જ શબ્દ છે, ક્લેશ. વિક્શનરીની क्लेश માટેની હિન્દી નોંધ તેના અર્થ "પીડા, કષ્ટ, વેદના" અને સાથે "કલહ, ઝઘડો" આપે છે. આ શ્લોકમાં શબ્દ-સૂચિ પોતે તેનો અર્થ સંકટ કે "ક્લેશ" તરીકે લે છે.
શબ્દ-સૂચિ પ્રમાણે અહીં જે ક્લેશની વાત છે, તે એમનો છે જે પ્રણત છે, એટલે કે જેઓ નમ્યા છે અથવા શરણે આવ્યા છે. તેથી આ શબ્દસમૂહ શરણાગતિ પ્રત્યે ભગવાનના પ્રતિભાવનું વર્ણન કરે છે. તે એવું સૂત્ર નથી જે પ્રણામ વગર આપોઆપ કામ કરે.
શ્લોક ક્યાંથી આવ્યો: જરાસંધની કેદમાંથી છૂટેલા રાજાઓ
આ શ્લોક એ અધ્યાયનો છે જેનું શીર્ષક છે "ભગવાન કૃષ્ણ મુક્ત થયેલા રાજાઓને આશીર્વાદ આપે છે". Vedabase પર અધ્યાયનો સારાંશ દૃશ્યને આ રીતે મૂકે છે: "જ્યારે ભગવાન કૃષ્ણે જરાસંધે કેદ કરેલા 20,800 રાજાઓને મુક્ત કર્યા, ત્યારે તેઓ તરત જ ભૂમિ પર પડીને તેમને પ્રણામ કરવા લાગ્યા."
રાજાઓએ લાંબી કેદ વેઠી હતી. અધ્યાયના શરૂઆતના શ્લોકો તેમનું વર્ણન "ભૂખથી દુર્બળ" અને "લાંબી કેદથી ખૂબ નબળા" તરીકે કરે છે. જ્યારે તેમણે કૃષ્ણને જોયા, ત્યારે શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.7 મુજબ રાજાઓ "હાથ જોડીને ઊભા રહ્યા અને ઇન્દ્રિયોના એ પરમ સ્વામીની સ્તુતિના શબ્દો અર્પિત કર્યા".
તેમની પ્રાર્થના શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.8માં આ શબ્દોથી શરૂ થાય છે: "રાજાઓએ કહ્યું: હે શાસક દેવતાઓના સ્વામી, હે પોતાના શરણાગત ભક્તોના સંકટનો નાશ કરનાર, આપને પ્રણામ." આ જ ભાવ છેલ્લો શ્લોક प्रणतक्लेशनाशाय સાથે ફરી દોહરાવે છે.
રાજાઓએ જે માગ્યું તે ધ્યાન આપવા જેવું છે. કેદમાંથી છૂટીને તેમણે માત્ર એક જ વસ્તુ માગી. અધ્યાયનો સારાંશ કહે છે કે "રાજાઓએ માત્ર એ જ માગ્યું જેનાથી તેમને ભગવાનનાં ચરણકમળનું નિરંતર સ્મરણ રહે". શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.15માં તેઓ કહે છે: "કૃપા કરીને અમને કહો કે અમે આપનાં ચરણકમળનું નિરંતર સ્મરણ કેવી રીતે કરીએ, ભલે અમે આ સંસારમાં જન્મ અને મૃત્યુના ચક્રમાં રહીએ."
ત્યાર બાદ એ શ્લોક આવે છે જેના વિશે આ લેખ છે, તેમની પ્રાર્થનાની છેલ્લી પંક્તિ તરીકે. શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.17 આ દૃશ્યને આ રીતે પૂરું કરે છે: "આમ બંધનમાંથી મુક્ત થયેલા રાજાઓએ પરમ ભગવાનનો મહિમા ગાયો."
એક મળતો શ્લોક: મહારાણી કુંતીની પ્રાર્થના
ભાગવતમાં બીજો એક શ્લોક પણ આ જ રીતે શરૂ થાય છે. 1.8.21માં મહારાણી કુંતી દેવનાગરીમાં આ પ્રાર્થના કરે છે:
कृष्णाय वासुदेवाय देवकीनन्दनाय च । नन्दगोपकुमाराय गोविन्दाय नमो नम: ॥
બંને શ્લોક kṛṣṇāya vāsudevāyaથી શરૂ થાય છે અને બંને govindāya namo namaḥ પર પૂરા થાય છે. વચ્ચેનો ભાગ જુદો છે. કુંતીનો શ્લોક કૃષ્ણને devakī-nandanāya, "દેવકીના પુત્રને", અને nanda-gopa-kumārāya, એટલે કે નંદ અને ગોવાળોના પુત્ર, કહીને બોલાવે છે. રાજાઓનો શ્લોક તેમને હરિ, પરમાત્મા અને શરણાગતોના ક્લેશનો નાશ કરનાર કહે છે. જપ કરતી વખતે એક જ શ્લોક પર ટકી રહો અને પંક્તિઓ ભેળવશો નહીં.
કૃષ્ણ નામ જપ કેવી રીતે કરવો: આ મંત્રનો જપ કેવી રીતે કરવો
આ શ્લોક પોતે કોઈ કર્મકાંડની વિધિ આપતો નથી, તેથી નીચેનાં પગલાં અમારાં સરળ સૂચનો છે, જે શ્લોકના ભાવને આધારે બનાવ્યાં છે. જો તમારા ગુરુ હોય કે કુટુંબની કોઈ પરંપરા હોય, તો પહેલાં તેનું જ પાલન કરો.
- પહેલાં શબ્દો શીખો. ઉપરની દેવનાગરી અને રોમન પંક્તિઓ થોડી વાર ધીમે ધીમે વાંચો. લય બાંધતાં પહેલાં દરેક શબ્દ સ્પષ્ટ બોલતાં શીખો.
- યાદ રાખો કે તમે શું કહો છો. આ શ્લોક એક પ્રણામ છે. શરૂ કરતાં પહેલાં અર્થ યાદ કરો: તમે કૃષ્ણને પ્રણામ કરો છો, જે શરણે આવનારાઓનો ક્લેશ દૂર કરે છે.
- આખા શ્લોકને એક એકમ ગણો. kṛṣṇāyaથી namo namaḥ સુધીના એક પૂરા પાઠને એક ગણતરી ગણો. અડધી પંક્તિઓ ન ગણો.
- સ્થિર ગતિ રાખો. એવી ગતિ પસંદ કરો જેમાં દરેક અક્ષર સ્પષ્ટ રહે. ઝડપ પછી આવી શકે; સ્પષ્ટતા પહેલાં આવે.
- માળા કે કાઉન્ટર વાપરો. દરેક પૂરા પાઠ પર એક મણકો આગળ વધારો, અથવા દરેક શ્લોક પર એક વાર કૃષ્ણ મંત્ર કાઉન્ટર પર ટેપ કરો.
- રાજાઓની પોતાની વિનંતી સાથે પૂરું કરો. રાજાઓએ પૂછ્યું હતું કે તેઓ "આપનાં ચરણકમળનું નિરંતર સ્મરણ કેવી રીતે કરે". દરેક બેઠકને સ્મરણની એક ક્ષણ સાથે પૂરી કરવી તેમના ભાવને અનુસરે છે.
જો તમે મહામંત્રનો પણ જપ કરો છો, તો અમારી હરે કૃષ્ણ મંત્રના લાભ વિશેની માર્ગદર્શિકા અને હરે કૃષ્ણ કાઉન્ટર એ સાધના વિશે છે. ભાગવતમાંથી લીધેલા બીજા એક ટૂંકા કૃષ્ણ મંત્ર માટે ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાયનો અર્થ જુઓ.
કૃષ્ણ મંત્ર કેટલી વાર જપવો
અહીં ટાંકેલા શ્લોકોનાં પાનાં પાઠની કોઈ સંખ્યા નક્કી કરતાં નથી. રાજાઓની પ્રાર્થના નિરંતર સ્મરણ વિશે છે, કોઈ લક્ષ્ય-સંખ્યા વિશે નહીં. તેથી સંખ્યા તમે જાતે પસંદ કરો, અથવા તમારા ગુરુ પસંદ કરે.
ઘણા લોકો માળાથી ગણતરી કરે છે. માળાના મુખ્ય ભાગમાં સામાન્ય રીતે 108 મણકા હોય છે, તેથી એક માળા એટલે આખા શ્લોકના 108 પાઠ. આ શ્લોક કોઈ ટૂંકા નામ-મંત્રથી લાંબો છે, તેથી એક માળામાં વધુ સમય લાગે છે. નીચેનું કોષ્ટક માત્ર સાદો હિસાબ છે, કોઈ નિયમ નહીં:
| યોજના | રોજના પાઠ | રોજની માળા | 30 દિવસમાં પાઠ |
|---|---|---|---|
| પહેલું અઠવાડિયું | 27 | પા માળા | 810 |
| સહજ શરૂઆત | 54 | અડધી માળા | 1,620 |
| એક માળા | 108 | 1 | 3,240 |
| બે માળા | 216 | 2 | 6,480 |
એ હરોળ પસંદ કરો જે તમે રોજ નિભાવી શકો. મહિના સુધી રોજ નિભાવેલી નાની સંખ્યા, અઠવાડિયા પછી છૂટી જતી મોટી સંખ્યા કરતાં વધુ આપે છે. બીજું કોઈ લક્ષ્ય હોય તો નામ જાપ કેલ્ક્યુલેટર તેનો હિસાબ કરે છે, અને માળામાં 108 મણકા કેમ હોય છે વાળો લેખ આ સંખ્યા સમજાવે છે.
કૃષ્ણાય વાસુદેવાય હરયે પરમાત્મને મંત્રના લાભ
નીચેના લાભ એ જ છે જેનું વર્ણન આ શ્લોક અને અહીં ટાંકેલા અંશો કરે છે. તે ભક્તિપરક છે, તબીબી નહીં. આ લેખ ધન, નોકરી કે રોગમાંથી મુક્તિનું કોઈ વચન આપતો નથી. જપ ભક્તિ છે, તબીબી સારવારનો વિકલ્પ નથી.
- શરણાગતોના કષ્ટમાંથી રાહત. શ્લોકના પોતાના શબ્દો કહે છે કે ગોવિંદ "પોતાના શરણે આવનાર સૌના કષ્ટનો નાશ કરે છે". શરત શરણાગતિ છે, અને તે માટે જે કર્મ જોઈએ તે છે પ્રણામ.
- કૃષ્ણનું સ્મરણ. રાજાઓએ નિરંતર સ્મરણની જ પ્રાર્થના કરી હતી. 10.73.15નું તાત્પર્ય કહે છે કે "ભગવાનનું નિરંતર સ્મરણ માત્ર તેમની કૃપાથી જ થઈ શકે છે."
- દૃઢ ભક્તિ. શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.18માં કૃષ્ણ રાજાઓને ઉત્તર આપે છે: "મારા પ્રિય રાજાઓ, હવેથી તમને મારામાં દૃઢ ભક્તિ રહેશે". કથામાં એ રાજાઓને આપેલું આ તેમનું આશ્વાસન હતું.
- ભગવાનની નિકટતા. ગીતા નિરંતર સ્મરણનું ફળ બતાવે છે. ભગવદ્ ગીતા 8.14માં કૃષ્ણ કહે છે: "હે પાર્થ, જે યોગીઓ અનન્ય ભક્તિથી સદા મારું ચિંતન કરે છે, તેમને માટે હું સહેલાઈથી પ્રાપ્ય છું, કારણ કે તેઓ નિરંતર મારામાં લીન રહે છે."
રાજાઓની કથા શાસ્ત્રનું પોતાનું ઉદાહરણ છે, દરેક જપ કરનાર માટે એવી જ બાહ્ય ઘટનાઓનું વચન નથી. ભક્તો જપથી મળતા અનુભવને ઘણી રીતે વર્ણવે છે, અને આ અનુભવો દરેક વ્યક્તિ માટે જુદા હોય છે.
ક્યારે જપ કરવો અને કયા નિયમો રાખવા
આ શ્લોક સાથે પોતાના કોઈ નિશ્ચિત નિયમો આવતા નથી. આ સરળ ટેવો, જે અમારાં સૂચનો છે, સાધનાને સ્થિર રાખવામાં મદદ કરે છે:
- એક નિશ્ચિત સમય. એવો એક સમય પસંદ કરો જે તમે નિભાવી શકો, જેમ કે વહેલી સવાર કે સૂતાં પહેલાં, અને રોજ એ જ સમયે જપ કરો.
- સ્વચ્છ અને શાંત જગ્યા. એવી જગ્યાએ બેસો જ્યાં તમારી આખી ગણતરી દરમિયાન કોઈ વિક્ષેપ ન આવે.
- ઝડપ કરતાં ધ્યાન. અર્થને મનમાં રાખો. ધ્યાનથી કરેલો એક ચક્ર, ઉતાવળમાં કરેલા બે ચક્ર કરતાં વધુ મૂલ્યવાન છે.
- નામનું સન્માન. નામ પ્રત્યેના અપરાધો વિશેનો લેખ રોજ જપ કરનાર દરેકે વાંચવા જેવો છે.
- પહેલાં તમારી પરંપરા. જ્યાં તમારું કુટુંબ કે ગુરુ વિશેષ નિયમો આપે, ત્યાં તેનું જ પાલન કરો.
ઘણા ભક્તો કૃષ્ણના ઉત્સવોના દિવસોમાં વધુ જપ કરે છે. કૃષ્ણના જન્મની રાત માટે જન્માષ્ટમી નામ જાપ માર્ગદર્શિકા જુઓ.
આ મંત્રના જપમાં થતી સામાન્ય ભૂલો
- તેને ઇચ્છાઓની યાદી માનવી. આ શ્લોક પ્રણામનું અર્પણ છે. प्रणतक्लेशनाशायને પરિણામ મેળવવાનું સૂત્ર સમજવું એ શરણાગતિને અવગણવી છે જેનું તે નામ લે છે.
- શ્લોકને તોડવો. આખા શ્લોકને એક પાઠ ગણો. અડધો શ્લોક એક ચક્ર નથી.
- બે શ્લોકો ભેળવવા. કુંતીનો શ્લોક અને રાજાઓનો શ્લોક પોતાના પહેલા અને છેલ્લા શબ્દો વહેંચે છે. તમે પસંદ કરેલા શ્લોકનો જ વચ્ચેનો ભાગ રાખો.
- ઉતાવળ. ઝડપ લાંબા શબ્દોને અસ્પષ્ટ કરી દે છે. જપ યાંત્રિક લાગવા માંડે તો ધીમા પડો.
- ખૂબ મોટી શરૂઆત. અઠવાડિયા પછી છૂટી જતું મોટું લક્ષ્ય, રોજ નિભાવેલી પા માળા કરતાં ઓછું આપે છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
સરળ શબ્દોમાં કૃષ્ણ મંત્રનો અર્થ શું છે?
શ્લોકનો અર્થ છે: "અમે વારંવાર ભગવાન કૃષ્ણ, હરિ, વસુદેવના પુત્રને પ્રણામ કરીએ છીએ. એ પરમાત્મા, ગોવિંદ, પોતાના શરણે આવનાર સૌના કષ્ટનો નાશ કરે છે." તે કૃષ્ણને વારંવાર કરેલા પ્રણામ છે, જેમને પાંચ નામોથી બોલાવ્યા છે.
પ્રણતઃ ક્લેશનાશાયનો અર્થ શું છે?
શ્લોકમાં તે એક સમાસ છે, praṇata-kleśa-nāśāya. તેના ભાગોના અર્થ છે "જેમણે શરણ લીધું છે, તેમના", "ક્લેશના" અને "નાશ કરનારને". બધું મળીને: જેમણે શરણ લીધું છે, તેમના ક્લેશનો નાશ કરનારને.
કૃષ્ણાય વાસુદેવાય હરયે પરમાત્મને ક્યાંથી આવ્યો છે?
તે શ્રીમદ્ ભાગવત 10.73.16 છે, એ પ્રાર્થનાનો છેલ્લો શ્લોક જે જરાસંધની કેદમાંથી છૂટેલા રાજાઓએ કૃષ્ણને અર્પિત કરી હતી.
કૃષ્ણાય વાસુદેવાય મંત્રના લાભ શું છે?
શ્લોક કહે છે કે ગોવિંદ "પોતાના શરણે આવનાર સૌના કષ્ટનો નાશ કરે છે". કથામાં રાજાઓએ નિરંતર સ્મરણ માગ્યું અને કૃષ્ણે તેમને દૃઢ ભક્તિનું આશ્વાસન આપ્યું. આ ભક્તિપરક લાભ છે, તબીબી નહીં.
તેનો જપ કેટલી વાર કરવો જોઈએ?
અહીં ટાંકેલા શ્લોકોનાં પાનાં કોઈ નિશ્ચિત સંખ્યા આપતાં નથી. 108 મણકાની એક માળા એક સ્વાભાવિક એકમ છે, અને પા કે અડધી માળા શરૂઆત માટે સહજ જગ્યા છે.
શું તે કુંતીની પ્રાર્થના જેવો જ છે?
ના. 1.8.21માં કુંતીનો શ્લોક શરૂઆત kṛṣṇāya vāsudevāya અને અંત govindāya namo namaḥ વહેંચે છે, પણ તેનો વચ્ચેનો ભાગ કૃષ્ણને દેવકી અને નંદના પુત્ર તરીકે બોલાવે છે.
બ્રાઉઝરથી દૂર રોજની સાધના માટે MySakhi Radha Naam Jap Counter એપ નિઃશુલ્ક ડાઉનલોડ કરી શકાય છે. તેમાં કેટલીક જાહેરાતો દેખાય છે, અને વૈકલ્પિક Pro અપગ્રેડ તેને દૂર કરે છે. આ સાઇટનું કૃષ્ણ મંત્ર કાઉન્ટર કંઈ ઇન્સ્ટોલ કર્યા વિના હમણાં જ કામ કરે છે.